Collection

1993 Περιηγητικά Θέματα

ΠΕΡΙΗΓΗΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ – ΥΠΟΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΕΔΩ  N02.017.0

Επιμέλεια: Λουκία Δρούλια
Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών – Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Αθήνα, 1993

Ο συλλογικός τόμος «Περιηγητικά Θέματα – Υποδομή και Προσεγγίσεις» αποτελεί μια σημαντική επιστημονική έκδοση του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, αφιερωμένη στην περιηγητική και ταξιδιωτική γραμματεία για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.

Στόχος του τόμου είναι η συστηματική καταγραφή, βιβλιογράφηση και αξιοποίηση των περιηγητικών κειμένων ως ιστορικών πηγών. Οδοιπορικά, ταξιδιωτικές αφηγήσεις, οδηγοί, χάρτες, χειρόγραφα και εικονογραφήσεις αντιμετωπίζονται όχι μόνο ως λογοτεχνικά τεκμήρια, αλλά και ως πολύτιμες μαρτυρίες για την ιστορία, τη γεωγραφία, τη δημογραφία, την κοινωνική ανθρωπολογία, την οικονομία και τον πολιτισμό.

Κεντρικό τμήμα της έκδοσης αποτελεί ο «Κατάλογος Συντομευμένων Τίτλων» περιηγητικών έργων για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα. Στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος είχαν εντοπιστεί περίπου 5.000 τίτλοι περιηγητικών έργων και είχαν ήδη καταγραφεί αναλυτικά περίπου 1.500, ύστερα από έλεγχο των ίδιων των εκδόσεων, ταύτιση προσώπων και εξακρίβωση χρονολογιών ταξιδιών.

Ο τόμος περιλαμβάνει επίσης μελέτες και καταλόγους για τα τοπωνύμια και τις διαδρομές των περιηγητών, την εικονογράφηση των ταξιδιωτικών εκδόσεων, τη χαρτογραφία, τα αδημοσίευτα χειρόγραφα και την τυπολογία της ταξιδιωτικής φιλολογίας. Ιδιαίτερη αξία έχει ο κατάλογος των τοπωνυμίων, καθώς διασώζει παλαιές και συχνά παραφθαρμένες μορφές ονομάτων τόπων, όπως καταγράφηκαν από ταξιδιώτες διαφορετικών εποχών.

Για τη Νάξο, η έκδοση παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς συγκεντρώνει αναφορές παλαιών περιηγητών στο νησί και καταγράφει δεκάδες ναξιακά τοπωνύμια, κυρίως μέσα από το έργο του Joseph Pitton de Tournefort στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Απείρανθος, το Χαλκί, το Φιλώτι, ο Δαμαριώνας, οι Μέλανες, η Κωμιακή, ο Κυνήδαρος, η Ποταμιά, το Σαγκρί, η Κεραμωτή, η Μονή, οι Εγγαρές και πολλά ακόμη, συχνά με τις παλαιές μορφές των ονομάτων τους.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για κάθε έρευνα γύρω από την ιστορία των ταξιδιών, την ιστορική γεωγραφία και την εξέλιξη των τοπωνυμίων του ελληνικού χώρου, αλλά και για την ανασύνθεση της εικόνας των Κυκλάδων και της Νάξου όπως την κατέγραψαν οι ξένοι περιηγητές από την πρώιμη νεότερη εποχή έως τον 19ο αιώνα.