Collection

1991 Τ’ ΑΠΕΡΑΘΙΤΙΚΑ

Αυτός ο δίσκος είναι ιδιαίτερα σημαντικός, όχι μόνο μουσικά αλλά και ιστορικά, γιατί αποτελεί μία από τις πρώτες οργανωμένες προσπάθειες του Απεραθίτικου Συλλόγου να καταγράψει και να διασώσει τη μουσική παράδοση της Απειράνθου.

Στοιχεία του δίσκου

Τίτλος: Τ’ Απεραθίτικα

Εκδότης: Απεραθίτικος Σύλλογος

Κωδικός: Α.Σ. 02

Έτος έκδοσης: 1991

Η παραγωγή

Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με συνεργασία του Απεραθίτικου Συλλόγου.

Παραγωγή:

* Γιάννης Ζευγώλης
* Νίκος Γραψάς

Studio:

Acoustic

Κατασκευή:

BMG / Ariola Ελλάς

⸻

Οι μουσικοί

Τραγούδι

Κούλα Κληρονόμου – Σιδέρη

Βιολί

Γιάννης Ζευγώλης

Λαούτο – Ταμπούρα

Νίκος Γραψάς

Τσαμπούνα

Αντώνης Αναματερός (Σμπιράντζης)

Ντουμπάκι

Μάγδα Αναματερού

Χορωδία

* Μάγδα Αναματερού
* Ειρήνη Κριμίτζα
* Ματίνα Κριμίτζα
* Ανθούσα Γεροντή
* Μαρία Πολυκρέτη

⸻

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό

Οι περισσότεροι στίχοι αναγράφεται ότι είναι:

Ανωνύμων Απεραθιτών

με μοναδική εξαίρεση:

Χραμάκι Απεραθίτικο

του Νίκου Σφυροέρα

Το κείμενο του οπισθοφύλλου είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον.

Ουσιαστικά αναφέρει ότι:

* γίνεται μια δεύτερη προσπάθεια διάσωσης της μουσικής κληρονομιάς,
* καταγράφονται σκοποί που μέχρι τότε κυκλοφορούσαν μόνο προφορικά,
* ο δίσκος αφιερώνεται σε όλους όσοι αγαπούν την Απείρανθο,
* υπάρχουν ακόμη πολλά τραγούδια που πρέπει να διασωθούν.

Αυτό δείχνει ότι ήδη το 1991 υπήρχε η αγωνία πως η παραδοσιακή μουσική κινδύνευε να χαθεί.

⸻

Η μεγαλύτερη μουσική αξία

Κατά τη γνώμη μου, ο σημαντικότερος θησαυρός του δίσκου είναι:

Παλιός Συρτός (Solo Τσαμπούνα)

Δεν είναι απλή εκτέλεση.

Είναι ουσιαστικά καταγραφή του τρόπου που παιζόταν ο συρτός στην Απείρανθο πριν η τσαμπούνα αντικατασταθεί σχεδόν ολοκληρωτικά από το βιολί.

Τέτοιες ηχογραφήσεις είναι σήμερα εξαιρετικά σπάνιες.

⸻

Το Χουζάμ

Το οργανικό «Χουζάμ» είναι επίσης αξιοσημείωτο.

Το όνομά του προέρχεται από το οθωμανικό μουσικό μακάμ Hüzzam, γεγονός που επιβεβαιώνει τις ανατολικές επιρροές της μουσικής των Κυκλάδων.

Ακόμη και στην Απείρανθο σώζονται σκοποί με έντονα στοιχεία από τη μικρασιατική και αιγαιοπελαγίτικη μουσική παράδοση.

⸻

Η συνέχεια του «Χραμακιού»

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι στις συλλογές μας πλέον διαθέτουμε τρεις διαφορετικές ιστορικές καταγραφές του ίδιου τραγουδιού:

* 1952–53: Η επιτόπια ηχογράφηση του James A. Notopoulos στην Απείρανθο (έκδοση Folkways το 1955), η παλαιότερη γνωστή ηχογραφημένη μορφή.
* 1978: Η εκτέλεση της Ειρήνης Κονιτοπούλου–Λεγάκη στον δίσκο Αθάνατα Νησιώτικα, που έκανε το τραγούδι ευρύτερα γνωστό.
* 1991: Η έκδοση Τ’ Απεραθίτικα του Απεραθίτικου Συλλόγου, που το επανέφερε με έμφαση στην τοπική παράδοση και στη συλλογική μνήμη της Απειράνθου.

Αυτές οι τρεις εκδόσεις αποτυπώνουν τη διαδρομή του τραγουδιού από τη ζωντανή προφορική παράδοση, στη δισκογραφία και τελικά στην οργανωμένη προσπάθεια διάσωσης της τοπικής μουσικής κληρονομιάς.