Collection

1939 ΝΑΞΟΣ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ (21 φωτο)

ΝΑΞΟΣ 1939
Η ΧΩΡΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ JOHN PENDLEBURY

Μια σπάνια φωτογραφική περιήγηση στη Χώρα της Νάξου, την άνοιξη του 1939, διασώζεται σήμερα στα αρχεία της British School at Athens.

Οι φωτογραφίες προέρχονται από τα John Pendlebury Family Papers και συγκεκριμένα από το ταξιδιωτικό λεύκωμα «Travels in Sicily and Greece» (PEN/2/2/4), στο οποίο ο Βρετανός αρχαιολόγος John Devitt Stringfellow Pendlebury κατέγραψε τα ταξίδια και τις περιηγήσεις του στην Ελλάδα.

Το ταξίδι στη Νάξο πραγματοποιήθηκε από τις 30 Μαρτίου έως τις 8 Απριλίου 1939. Λίγο πριν από την αναχώρησή του, σε επιστολή της 30ής Μαρτίου προς τη σύζυγό του Hilda, ο Pendlebury ανέφερε ότι επρόκειτο να ταξιδέψει στη Νάξο και την Πάρο μαζί με τον αρχαιολόγο Vincent Desborough και τη Mercy Money-Coutts.

Η συγκεκριμένη φωτογραφική ενότητα μας μεταφέρει κυρίως στη Χώρα της Νάξου, όπως ήταν πριν από 87 χρόνια.

Βλέπουμε την πόλη από τη θάλασσα και από την Παλάτια, την Πορτάρα να δεσπόζει σχεδόν μόνη της πάνω στη νησίδα, το Κάστρο, την Καθολική Εκκλησία, στενά σοκάκια, καμάρες, αυλές και εξωτερικές πέτρινες σκάλες.

Όμως η πραγματική αξία αυτών των φωτογραφιών βρίσκεται ίσως στις μικρές λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής.

Δύο γυναίκες κάθονται σε χαμηλά σκαμνιά έξω από το σπίτι τους, ενώ ένα κορίτσι βρίσκεται λίγο πιο πίσω και τα πλυμένα ρούχα στεγνώνουν στον ήλιο. Σε άλλο στενό, ένας άνδρας οδηγεί ένα φορτωμένο γαϊδούρι μέσα από ένα σκεπαστό πέρασμα. Αλλού, ένα παιδί περπατά μόνο του σε έναν λιθόστρωτο δρόμο.

Σε μία από τις εντυπωσιακότερες λήψεις, ένας άνδρας κυλά μεγάλα καλάθια στον παραλιακό δρόμο, δίπλα στο τότε μνημείο-οβελίσκο, ενώ στο βάθος διακρίνεται η Πορτάρα.

Οι διαδοχικές λήψεις από τη θάλασσα παρουσιάζουν μια εικόνα της Χώρας σχεδόν αγνώριστη σε σχέση με τη σημερινή. Η οικιστική ανάπτυξη περιορίζεται στον παλαιό πυρήνα, ενώ η ακτογραμμή και η σχέση της πόλης με το φυσικό τοπίο διακρίνονται με εξαιρετική καθαρότητα.

Ιδιαίτερη είναι και η φωτογραφία της Χώρας μέσα από το άνοιγμα της Πορτάρας. Το αρχαίο μνημείο λειτουργεί σαν φυσικό πλαίσιο, μέσα από το οποίο εμφανίζεται στο βάθος η πόλη.

Δεν πρόκειται επομένως απλώς για φωτογραφίες μνημείων.

Πρόκειται για ένα μικρό οπτικό χρονικό της Νάξου λίγο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: την αρχιτεκτονική της, το τοπίο της, τους δρόμους της και, κυρίως, τους ανθρώπους της.

Μια Χώρα χωρίς αυτοκίνητα και χωρίς τη μεταγενέστερη τουριστική και οικοδομική ανάπτυξη, στην οποία το Κάστρο, η Πορτάρα, τα χωράφια και η θάλασσα εξακολουθούν να αποτελούν τα κυρίαρχα στοιχεία του τοπίου.

Σημείωση για την απόδοση των φωτογραφιών:

Οι εικόνες ανήκουν στο ταξιδιωτικό αρχείο του John Pendlebury, αλλά δεν είναι ασφαλές να αποδοθεί αυτομάτως η λήψη κάθε φωτογραφίας στον ίδιο. Στο ταξίδι συμμετείχαν επίσης ο Vincent Desborough και η Mercy Money-Coutts, ενώ σε άλλες φωτογραφίες της ίδιας ναξιακής περιήγησης η British School at Athens παρέχει στοιχεία που επιτρέπουν διαφορετική φωτογραφική απόδοση. Για τον λόγο αυτό παρουσιάζονται εδώ ως φωτογραφίες από το φωτογραφικό οδοιπορικό του αρχείου John Pendlebury.

ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ
30 Μαρτίου – 8 Απριλίου 1939
Οι συγκεκριμένες λήψεις της Χώρας καταλογογραφούνται από την British School at Athens στο διάστημα 31 Μαρτίου – 7 Απριλίου 1939.

ΑΡΧΕΙΟ
British School at Athens – Digital Collections
John Pendlebury Family Papers
«Travels in Sicily and Greece»
Reference: PEN/2/2/4

ΑΡΧΕΙΑΚΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ ΤΩΝ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ
PEN/2/2/4/275
PEN/2/2/4/276
PEN/2/2/4/277
PEN/2/2/4/278
PEN/2/2/4/279
PEN/2/2/4/280
PEN/2/2/4/281
PEN/2/2/4/282
PEN/2/2/4/283
PEN/2/2/4/284
PEN/2/2/4/285
PEN/2/2/4/286
PEN/2/2/4/287
PEN/2/2/4/289
PEN/2/2/4/293
PEN/2/2/4/294
PEN/2/2/4/295
PEN/2/2/4/296
PEN/2/2/4/297

Πηγή φωτογραφιών και τεκμηρίωσης:
British School at Athens, Digital Collections
John Pendlebury Family Papers.