Collection

1939 ΑΠΑΝΩ ΚΑΣΤΡΟ

ΑΠΑΝΩ ΚΑΣΤΡΟ — ΝΑΞΟΣ, 4 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1939

Τρεις σπάνιες φωτογραφικές όψεις του Απάνω Κάστρου της Νάξου, τραβηγμένες την Τρίτη 4 Απριλίου 1939.

Οι φωτογραφίες προέρχονται από το ταξιδιωτικό αρχείο “Travels in Sicily and Greece” των John Pendlebury Family Papers, που φυλάσσεται σήμερα στη British School at Athens, και αποτελούν μέρος της φωτογραφικής καταγραφής της ενδοχώρας της Νάξου την άνοιξη του 1939.

Η British School at Athens καταλογογραφεί τις τρεις διαδοχικές λήψεις ως “Kastro”, με την πρώτη να έχει ληφθεί από νότια και την τρίτη από βόρεια. Η θέση τους μέσα στη συγκεκριμένη φωτογραφική διαδρομή, σε συνδυασμό με τη μορφολογία του βραχώδους υψώματος και τα σωζόμενα οχυρωματικά κατάλοιπα που διακρίνονται στις εικόνες, συνηγορούν στην ταύτισή τους με το Απάνω Κάστρο, κοντά στο Τσικαλαριό, στην περιοχή της Τραγαίας.

Το Απάνω Κάστρο δεσπόζει σε έναν ιδιαίτερα απόκρημνο και βραχώδη λόφο στο εσωτερικό της Νάξου. Η στρατηγική θέση του χρησιμοποιήθηκε για αμυντικούς σκοπούς ήδη από την αρχαιότητα, ενώ το μεσαιωνικό κάστρο που διαμορφώθηκε στην κορυφή συνδέεται με την περίοδο της ενετικής κυριαρχίας στο νησί.

Το οχυρωματικό συγκρότημα διέθετε δύο γραμμές άμυνας. Ο εξωτερικός περίβολος αναπτυσσόταν χαμηλότερα γύρω από τον λόφο, ενώ η δεύτερη και ισχυρότερη οχύρωση προστάτευε την κορυφή, όπου βρισκόταν το κυρίως κάστρο. Στον χώρο σώζονται κατάλοιπα τειχών, πύργων, κτισμάτων, ναών και δεξαμενών νερού.

Οι τρεις φωτογραφίες του 1939 παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή καταγράφουν το μνημείο μέσα στο φυσικό του περιβάλλον. Στην πρώτη λήψη το οχυρωμένο ύψωμα εμφανίζεται από απόσταση. Η δεύτερη μας μεταφέρει πολύ πιο κοντά στα ερείπια, όπου οι λιθόκτιστες κατασκευές σχεδόν συγχωνεύονται με τους τεράστιους φυσικούς βράχους. Η τρίτη αποτυπώνει το τραχύ ανάγλυφο και τα κατάλοιπα της οχύρωσης από διαφορετική κατεύθυνση.

Πρόκειται για μια πολύτιμη φωτογραφική μαρτυρία της κατάστασης του Απάνω Κάστρου το 1939 και συγχρόνως για μια σπάνια αποτύπωση του αρχαιολογικού τοπίου της κεντρικής Νάξου πριν από τις μεταγενέστερες επεμβάσεις και τη δημιουργία του σύγχρονου οδικού δικτύου.

Η British School at Athens καταλογογραφεί τις φωτογραφίες ως:

PEN/2/2/4/334 — “Kastro [castle] from [South]”
PEN/2/2/4/335 — “Kastro”
PEN/2/2/4/336 — “Kastro [castle] from [North]”

Ημερομηνία: Τρίτη 4 Απριλίου 1939
Ταύτιση τοποθεσίας: Απάνω Κάστρο, περιοχή Τσικαλαριού – Τραγαίας, Νάξος

Αρχειακοί κωδικοί:
PEN/2/2/4/334
PEN/2/2/4/335
PEN/2/2/4/336

Αρχείο:
British School at Athens – Digital Collections
John Pendlebury Family Papers
PEN/2/2/4 – “Travels in Sicily and Greece”

Πηγή φωτογραφιών:
British School at Athens.

Ιστορική και τοπογραφική τεκμηρίωση:
Νάξος & Μικρές Κυκλάδες — Απάνω Κάστρο
Cycladic Castles — Απάνω Κάστρο