Collection

1920 ΝΑΞΟΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΛΕΑΣ – «ΝΑΞΟΣ»

Ο Κωνσταντίνος Μαλέας (1879–1928), μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεοελληνικής ζωγραφικής των αρχών του 20ού αιώνα και από τους καλλιτέχνες που συνέβαλαν αποφασιστικά στην ανανέωση της ελληνικής τοπιογραφίας, επισκέφθηκε τη Νάξο το 1920. Σύμφωνα με την τεκμηρίωση των Sotheby’s, το συγκεκριμένο έργο, με τίτλο «Naxos», είναι πολύ πιθανό να φιλοτεχνήθηκε κατά τη διάρκεια αυτής της παραμονής του στο νησί.

Το έργο είναι ελαιογραφία σε σανίδα (oil on board), διαστάσεων 28,5 × 46 εκ., και φέρει την υπογραφή του καλλιτέχνη κάτω δεξιά. Προερχόταν από ιδιωτική συλλογή της Αθήνας.

Στη σύνθεση ο Μαλέας αποδίδει το ναξιακό τοπίο μέσα από μια υψηλή, πανοραμική οπτική. Οι διαδοχικοί ορεινοί όγκοι, η θάλασσα και οι νησιωτικές μορφές στο βάθος οργανώνονται σε επάλληλα χρωματικά επίπεδα, ενώ στο πρώτο πλάνο δεσπόζει μια συστάδα από κυπαρίσσια. Το τοπίο απομακρύνεται από τη συμβατική, ρεαλιστική αναπαράσταση και μετατρέπεται σε μια αυστηρά οργανωμένη σύνθεση χρώματος, φωτός και σχηματοποιημένων όγκων.

Η περίοδος γύρω από το 1920 θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την εξέλιξη της ζωγραφικής του Μαλέα. Όπως επισημαίνεται και στην καταχώριση των Sotheby’s, την εποχή αυτή η ζωγραφική του αποκτά έναν εντονότερα «μεσογειακό» χαρακτήρα: η ατμοσφαιρική προοπτική περιορίζεται, οι χρωματικές επιφάνειες γίνονται περισσότερο επίπεδες και καθαρές και το ελληνικό φως λειτουργεί ως βασικό δομικό στοιχείο της σύνθεσης.

Ο Μαλέας είχε σπουδάσει ζωγραφική στο Παρίσι και η καλλιτεχνική του γλώσσα διαμορφώθηκε μέσα από τη γνωριμία του με τα νεότερα ευρωπαϊκά ρεύματα, ιδιαίτερα τον μεταϊμπρεσιονισμό, τον φωβισμό και τον συμβολισμό. Στα ελληνικά τοπία του, ωστόσο, οι επιρροές αυτές μεταπλάθονται σε ένα προσωπικό ιδίωμα, με έντονα χρώματα, απλοποιημένες φόρμες και ιδιαίτερη έμφαση στο φως και στον χαρακτήρα του ελληνικού φυσικού τοπίου.

Η Νάξος φαίνεται ότι αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην καλλιτεχνική του διαδρομή. Από την ίδια επίσκεψη του 1920 συνδέονται και άλλα γνωστά έργα του καλλιτέχνη με το νησί, γεγονός που καθιστά τη ναξιακή περίοδο ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον κεφάλαιο της δημιουργίας του.

Το έργο «Naxos» παρουσιάστηκε στη δημοπρασία «The Greek Sale» των Sotheby’s στο Λονδίνο, στις 10 Μαΐου 2007, ως Lot 4. Η εκτίμησή του ήταν £50.000–70.000.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ

Καλλιτέχνης: Κωνσταντίνος Μαλέας (1879–1928)
Τίτλος: Naxos – «Νάξος»
Χρονολόγηση: πιθανότατα 1920
Τεχνική: Λάδι σε σανίδα
Διαστάσεις: 28,5 × 46 εκ.
Υπογραφή: Κάτω δεξιά
Προέλευση: Ιδιωτική συλλογή, Αθήνα
Δημοπρασία: Sotheby’s, The Greek Sale, Λονδίνο, 10 Μαΐου 2007
Lot: 4
Εκτίμηση: £50.000–70.000