1882 ARIADNE IN NAXOS

Αυτή η εικόνα αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα της βρετανικής σάτιρας του 19ου αιώνα. Πρόκειται για μια σελίδα από το πασίγνωστο σατιρικό περιοδικό Punch, με ημερομηνία 4 Φεβρουαρίου 1882.
Το κεντρικό θέμα της γελοιογραφίας και του κειμένου είναι ο Oscar Wilde και η περιβόητη περιοδεία του στην Αμερική εκείνη τη χρονιά.
Η Γελοιογραφία: “Ariadne in Naxos; or, Very Like a Wail”
Η εικόνα παρωδεί τον μύθο της Αριάδνης στη Νάξο, αλλά με έναν πολύ συγκεκριμένο «αισθητιστικό» τρόπο:
• Ο Τίτλος: Το “Ariadne in Naxos” συνδέεται με το “Very Like a Wail” (Πολύ σαν θρήνος), κάνοντας λογοπαίγνιο με τη λέξη “Whale” (φάλαινα), μια αναφορά σε μια ατάκα από τον Άμλετ.
• Η Απεικόνιση: Η γυναίκα που θρηνεί (ως Αριάδνη) στην ακτή αντιπροσωπεύει την «Αισθητική Ποίηση» ή την ίδια τη Βρετανία, που αποχαιρετά τον Oscar Wilde.
• Το Πλοίο: Στο βάθος φαίνεται το πλοίο με το όνομα “ARIZONA”, το οποίο ήταν το πραγματικό πλοίο με το οποίο ο Wilde αναχώρησε για τις ΗΠΑ.
• Η Σάτιρα: Η λεζάντα αναφέρει ότι το σχέδιο είναι μια «ταπεινή μίμηση» ενός πίνακα του Richmond, συμβολίζοντας «τη θλίψη του Αισθητισμού για την αναχώρηση του Oscar του».
Το Κείμενο: “A Poet’s Day” (Η Ημέρα ενός Ποιητή)
Το άρθρο είναι γραμμένο ως ανταπόκριση από την Αμερική και διακωμωδεί την εμμονή του Wilde με το στυλ, το φαγητό και την αυτοπροβολή:
• Το Φαγητό: Περιγράφει τον Wilde να τρώει υπερβολικές ποσότητες “Ham and Eggs” (ζαμπόν και αυγά) ενώ προσπαθεί να διατηρήσει το ύφος ενός εκλεπτυσμένου αισθητιστή.
• Η Εμφάνιση: Γίνεται αναφορά στα διάσημα πλέον κοντά παντελόνια του (knee-breeches), τα οποία ο Punch συγκρίνει με στολές από την οπερέτα Pinafore των Gilbert & Sullivan.
• Οι Κρίσεις του Wilde: Το κείμενο σατιρίζει τις απόψεις του Wilde για άλλους ποιητές. Παρουσιάζεται να αποκαλεί τον Tennyson «παλαιομοδίτη» και τον Swinburne «μολυσμένο από βοημισμό», ενώ θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο όλων (εκτός ίσως από τον Σαίξπηρ).
Ιστορικό Πλαίσιο
Το 1882, ο Wilde ήταν το πρόσωπο του «Αισθητικού Κινήματος» (Aesthetic Movement). Το περιοδικό Punch τον είχε βάλει στο στόχαστρο, θεωρώντας το στυλ του («τέχνη για την τέχνη», ηλίανθοι, εξεζητημένο ντύσιμο) ως γελοίο και θηλυπρεπές.
Η συγκεκριμένη σελίδα δείχνει πόσο γρήγορα η «Αριάδνη στη Νάξο» είχε γίνει πολιτιστικό σημείο αναφοράς—ακόμα και στη σάτιρα—χρησιμοποιώντας τον μύθο της εγκατάλειψης για να κοροϊδέψει το κενό που άφησε ο Wilde φεύγοντας από το Λονδίνο για να «κατακτήσει» την Αμερική.
Πρόκειται για ένα κλασικό παράδειγμα του πώς η υψηλή τέχνη (ο μύθος της Αριάδνης) χρησιμοποιήθηκε από τη λαϊκή κουλτούρα της βικτοριανής εποχής για κοινωνική κριτική.