Collection

1800 ΝΑΞΙΑΚΟ ΚΕΝΤΗΜΑ

Παραπέτασμα κρεβατιού από τη Νάξο – 18ος αιώνας

Στη συλλογή του Cleveland Museum of Art⁠ φυλάσσεται ένα από τα εντυπωσιακότερα σωζόμενα δείγματα της ιστορικής κεντητικής παράδοσης της Νάξου. Πρόκειται για το «Bed Curtain» (Παραπέτασμα κρεβατιού), με αριθμό συλλογής 1916.1315, το οποίο το μουσείο χρονολογεί στον 18ο αιώνα και αποδίδει συγκεκριμένα στη Νάξο των Κυκλάδων.

Το έργο εντυπωσιάζει καταρχάς με τις διαστάσεις του: έχει μήκος 227,3 εκ. και πλάτος 118,2 εκ. Πρόκειται επομένως για ένα μεγάλο οικιακό ύφασμα και όχι για το αποσπασματικό τμήμα ενός κεντήματος, όπως συμβαίνει με αρκετά από τα άλλα ναξιακά αντικείμενα που έχουν φτάσει μέχρι τις σύγχρονες μουσειακές συλλογές.

Είναι κατασκευασμένο με μεταξωτό κέντημα επάνω σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης (silk on linen tabby ground), τεχνική που συναντάμε επανειλημμένα στα κεντήματα που τα μεγάλα διεθνή μουσεία αποδίδουν στη Νάξο.

Η μεγάλη επιφάνεια του υφάσματος επέτρεψε στην κεντήστρα να αναπτύξει ένα ιδιαίτερα σύνθετο διακοσμητικό πρόγραμμα. Η σύνθεση οργανώνεται σε επαναλαμβανόμενα γεωμετρικά μοτίβα και διακοσμητικές ζώνες, δημιουργώντας έναν έντονο ρυθμό σε ολόκληρη την επιφάνεια. Η αντίθεση του μεταξωτού κεντήματος με το φυσικό λινό αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τη γεωμετρική ακρίβεια του σχεδίου.

Το αντικείμενο έχει ιδιαίτερη σημασία για τη μελέτη της υλικής ιστορίας της Νάξου του 18ου αιώνα. Τα παραπετάσματα κρεβατιών δεν αποτελούσαν απλώς διακοσμητικά υφάσματα: ανήκαν στον οικιακό εξοπλισμό και, όταν ήταν τόσο περίτεχνα κεντημένα, αποτελούσαν αντικείμενα μεγάλης εργασίας και δεξιοτεχνίας.

Σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα κεντήματα της Νάξου που διατηρεί το Cleveland Museum of Art, το έργο αποτελεί σημαντικό τεκμήριο μιας αναγνωρίσιμης τοπικής παράδοσης. Στη συλλογή του μουσείου υπάρχουν σήμερα έξι αντικείμενα που αποδίδονται συγκεκριμένα στη Νάξο, χρονολογούμενα από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα.

Το παραπέτασμα βρίσκεται μάλιστα στο Cleveland από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του μουσείου. Εισήλθε στη συλλογή το 1916, ως δωρεά του Mr. and Mrs. J. H. Wade, και έλαβε τον αριθμό εισαγωγής 1916.1315.

Η ψηφιακή φωτογραφία που διαθέτει το μουσείο είναι εξαιρετικά υψηλής ανάλυσης — 10.830 × 5.710 pixels — και έχει διατεθεί με άδεια CC0 / Public Domain, επομένως μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα και στο site.

Στοιχεία αντικειμένου

Τίτλος: Bed Curtain – Παραπέτασμα κρεβατιού
Προέλευση: Νάξος, Κυκλάδες, Ελλάδα
Χρονολόγηση: 18ος αιώνας
Είδος: Κέντημα / παραπέτασμα κρεβατιού
Υλικό – τεχνική: Μετάξι σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης
Διαστάσεις: 227,3 × 118,2 εκ.
Συλλογή: Cleveland Museum of Art – Textiles
Αριθμός αντικειμένου: 1916.1315
Τρόπος απόκτησης: Δωρεά Mr. and Mrs. J. H. Wade
Έτος απόκτησης: 1916
Δικαιώματα εικόνας: CC0 – Public Domain / Open Access.

Λεζάντα για το site:
Παραπέτασμα κρεβατιού, Νάξος, 18ος αιώνας. Μεταξωτό κέντημα σε λινό, 227,3 × 118,2 εκ. Cleveland Museum of Art, αρ. 1916.1315. Δωρεά Mr. and Mrs. J. H. Wade. Public Domain (CC0).