Collection

1800 ΝΑΞΙΑΚΟ ΚΕΝΤΗΜΑ

Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού ή μαξιλαροθήκης από τη Νάξο – 18ος αιώνας

Στη συλλογή του Cleveland Museum of Art φυλάσσεται ένα εξαιρετικό δείγμα της κεντητικής παράδοσης της Νάξου του 18ου αιώνα. Το μουσείο το καταγράφει με τον τίτλο «Part of a Bed Curtain or Pillow Case», δηλαδή «Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού ή μαξιλαροθήκης», και το αποδίδει ρητά στη Νάξο των Κυκλάδων.

Πρόκειται για ένα σχεδόν τετράγωνο τμήμα υφάσματος, διαστάσεων 42 × 39,7 εκ., κατασκευασμένο με μεταξωτό κέντημα επάνω σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης. Το Cleveland Museum of Art δεν προσδιορίζει με βεβαιότητα την αρχική χρήση του, γι’ αυτό και διατηρεί την εναλλακτική ταύτιση ως τμήμα είτε παραπετάσματος κρεβατιού είτε καλύμματος μαξιλαριού.

Η διακόσμηση είναι πυκνή και αυστηρά γεωμετρική. Στο μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας αναπτύσσεται ένα πλέγμα μεγάλων ρόμβων, στο εσωτερικό των οποίων σχηματίζονται σύνθετα γωνιώδη μοτίβα με μικρότερα τετράγωνα στο κέντρο. Οι οδοντωτές και ακτινωτές απολήξεις των σχημάτων δημιουργούν έντονη αίσθηση κίνησης, παρά την αυστηρή συμμετρία της σύνθεσης.

Στο κατώτερο τμήμα η διάταξη αλλάζει και εμφανίζονται οριζόντιες διακοσμητικές ζώνες, με τεθλασμένες γραμμές και επαναλαμβανόμενα σχηματοποιημένα μοτίβα. Η διαφοροποίηση αυτή υποδηλώνει ότι το σωζόμενο απόσπασμα αποτελούσε τμήμα μιας πολύ μεγαλύτερης και οργανωμένης διακοσμητικής σύνθεσης.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η χρήση μεταξωτών νημάτων σε βαθύ κόκκινο και κεραμιδί χρώμα, επάνω στο φυσικό υπόλευκο λινό. Η αντίθεση ανάμεσα στο έντονο μετάξι και το ανοιχτόχρωμο υπόβαθρο αναδεικνύει τη γεωμετρική δομή του σχεδίου και συνδέει το αντικείμενο με την ευρύτερη ομάδα των χαρακτηριστικών ερυθρών κεντημάτων που αποδίδονται στη Νάξο.

Το έργο έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή αποτελεί ένα ακόμη υλικό τεκμήριο της υψηλού επιπέδου κεντητικής παραγωγής που αναπτύχθηκε στο νησί. Σε συνδυασμό με άλλα ναξιακά υφάσματα που βρίσκονται σήμερα σε μεγάλες διεθνείς συλλογές, επιτρέπει να αναγνωρίσουμε μια ιδιαίτερη τοπική καλλιτεχνική παράδοση, με χαρακτηριστικά τη χρήση μεταξιού πάνω σε λινό, την κυριαρχία του κόκκινου και την εξαιρετικά σύνθετη γεωμετρική διακόσμηση.

Το αντικείμενο αποκτήθηκε από το Cleveland Museum of Art το 1926, μέσω του J. H. Wade Fund, και φέρει αριθμό εισαγωγής 1926.220. Σήμερα δεν βρίσκεται σε έκθεση.

Στοιχεία αντικειμένου

Τίτλος: Part of a Bed Curtain or Pillow Case – Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού ή μαξιλαροθήκης
Προέλευση: Νάξος, Κυκλάδες, Ελλάδα
Χρονολόγηση: 18ος αιώνας
Υλικό / τεχνική: Μεταξωτό κέντημα σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης (silk on linen tabby ground)
Διαστάσεις: 42 × 39,7 εκ.
Συλλογή: Cleveland Museum of Art
Αριθμός αντικειμένου: 1926.220
Τρόπος απόκτησης: Purchase from the J. H. Wade Fund
Έτος απόκτησης: 1926
Κατάσταση έκθεσης: Δεν εκτίθεται σήμερα
Δικαιώματα εικόνας: Open Access – η εικόνα μπορεί να αντιγραφεί, τροποποιηθεί και διανεμηθεί χωρίς προηγούμενη άδεια.

Λεζάντα για το site:
Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού ή μαξιλαροθήκης, Νάξος, 18ος αιώνας. Μεταξωτό κέντημα σε λινό, 42 × 39,7 εκ. Cleveland Museum of Art, αρ. 1926.220. Purchase from the J. H. Wade Fund.