Collection

1800 ΝΑΞΙΑΚΟ ΚΕΝΤΗΜΑ

Τμήμα κεντήματος από τη Νάξο – 18ος αιώνας

Cleveland Museum of Art

Ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα αξιόλογο δείγμα της παλαιάς ναξιακής κεντητικής παράδοσης φυλάσσεται σήμερα στο Cleveland Museum of Art στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πρόκειται για το έργο με τίτλο «Fragment of Embroidery» (Τμήμα κεντήματος), το οποίο το μουσείο χρονολογεί στον 18ο αιώνα και αποδίδει συγκεκριμένα στη Νάξο των Κυκλάδων.

Το σωζόμενο τμήμα έχει διαστάσεις μόλις 15,6 × 15,9 εκ. και είναι κατασκευασμένο με μεταξωτό κέντημα επάνω σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης (linen tabby ground). Παρά το μικρό του μέγεθος και την αποσπασματική κατάσταση διατήρησης, αποτελεί ένα πολύτιμο υλικό τεκμήριο της κεντητικής παραγωγής της Νάξου κατά τον 18ο αιώνα.

Στο φυσικού χρώματος λινό αναπτύσσεται ένα συμμετρικό διακοσμητικό μοτίβο από μεταξωτό νήμα σε ερυθρορόδινη απόχρωση. Από ένα μικρό κεντρικό αστεροειδές στοιχείο εκτείνονται ακτινωτά γεωμετρικές και φυτικές μορφές, σχηματίζοντας ένα σύνθετο εξάλοβο κόσμημα. Η πυκνή τοποθέτηση των βελονιών δημιουργεί ανάγλυφη υφή και κάνει το μεταξωτό σχέδιο να διαφοροποιείται έντονα από την επιφάνεια του λινού.

Το συγκεκριμένο έργο αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν ενταχθεί στο ευρύτερο σύνολο των σωζόμενων ναξιακών κεντημάτων του 17ου–19ου αιώνα. Στις συλλογές του ίδιου του Cleveland Museum of Art υπάρχουν, εκτός από αυτό, κάλυμμα μαξιλαριού, τμήματα παραπετασμάτων κρεβατιού και άλλα κεντήματα που αποδίδονται στη Νάξο. Η παρουσία τόσων διαφορετικών αντικειμένων καταδεικνύει την ιδιαίτερη θέση που κατείχε η κεντητική στην υλική και διακοσμητική παράδοση του νησιού.

Το αντικείμενο εισήλθε στη συλλογή του μουσείου το 1920, ως δωρεά της Myrta Leonora Jones, και φέρει αριθμό εισαγωγής 1920.1283. Σήμερα ανήκει στο Τμήμα Υφασμάτων του μουσείου και δεν βρίσκεται σε μόνιμη έκθεση.

Ιδιαίτερα σημαντικό για την ψηφιακή παρουσίαση του τεκμηρίου είναι ότι το Cleveland Museum of Art το έχει εντάξει στο πρόγραμμα Open Access. Η ψηφιακή εικόνα του διατίθεται ως Public Domain / CC0, γεγονός που επιτρέπει την ελεύθερη αντιγραφή, δημοσίευση και επαναχρησιμοποίησή της.

Στοιχεία αντικειμένου

Τίτλος: Fragment of Embroidery – Τμήμα κεντήματος
Προέλευση: Νάξος, Κυκλάδες, Ελλάδα
Χρονολόγηση: 18ος αιώνας
Υλικό / τεχνική: Μεταξωτό κέντημα σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης
Διαστάσεις: 15,6 × 15,9 εκ.
Συλλογή: Cleveland Museum of Art – Textiles
Αριθμός αντικειμένου: 1920.1283
Προέλευση συλλογής: Δωρεά Myrta Leonora Jones
Κατάσταση έκθεσης: Δεν εκτίθεται σήμερα
Δικαιώματα εικόνας: Public Domain – Open Access / CC0.