Collection

1500 ARIANE A NAXOS

ΑΡΙΑΔΝΗ ΣΤΗ ΝΑΞΟ | 16ος αιώνας

Maître des cassoni Campana — Ariane à Naxos

Μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αναγεννησιακή απεικόνιση του μύθου της Αριάδνης στη Νάξο, έργο του λεγόμενου Maître des cassoni Campana, ανώνυμου ζωγράφου που δραστηριοποιήθηκε στην Ιταλία κατά τον 16ο αιώνα.

Η μεγάλη οριζόντια σύνθεση αναπτύσσει ταυτόχρονα διαφορετικά επεισόδια της μυθολογικής αφήγησης. Ενώ η Αριάδνη κοιμάται, ο Θησέας αναχωρεί μαζί με τη Φαίδρα. Στη συνέχεια η Αριάδνη εμφανίζεται στην ακτή της Νάξου, παρακολουθώντας το πλοίο που την εγκαταλείπει και απομακρύνεται στη θάλασσα.

Η αφήγηση συνεχίζεται μέχρι την επιστροφή του Θησέα στην Αθήνα. Το πλοίο έχει διατηρήσει το μαύρο πανί και ο Αιγέας, πιστεύοντας ότι ο γιος του έχει σκοτωθεί στην Κρήτη, πέφτει από το κάστρο του στη θάλασσα.

Στη Νάξο όμως αρχίζει το δεύτερο μέρος της ιστορίας. Η εγκαταλειμμένη Αριάδνη συναντά τον Βάκχο – Διόνυσο, ο οποίος πλησιάζει πάνω στο άρμα του, συνοδευόμενος από τον βακχικό του θίασο και τον Σειληνό. Η εγκατάλειψη μετατρέπεται έτσι σε συνάντηση της ηρωίδας με τον θεό με τον οποίο η Νάξος συνδέθηκε όσο κανένα άλλο νησί στην αρχαία μυθολογική παράδοση.

Η παράσταση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αναγεννησιακής «συνεχούς αφήγησης»: διαφορετικές χρονικές στιγμές και διαφορετικοί τόποι συνυπάρχουν μέσα στην ίδια εικόνα, επιτρέποντας στον θεατή να «διαβάσει» τον πίνακα σχεδόν σαν εικονογραφημένη ιστορία.

Για τη Νάξο το έργο έχει ιδιαίτερη σημασία. Μαρτυρεί τη συνεχιζόμενη παρουσία του νησιού στην ευρωπαϊκή εικαστική παράδοση της Αναγέννησης ως του κατεξοχήν τόπου της Αριάδνης και του Διονύσου — μια παράδοση που συναντούμε ήδη στις φλωρεντινές απεικονίσεις του 15ου αιώνα και η οποία θα κορυφωθεί λίγο αργότερα με το περίφημο Bacchus and Ariadne του Τιτσιάνο.

Maître des cassoni Campana
Ariane à Naxos
Ιταλία, 16ος αιώνας (1500–1600)
Ζωγραφική σε ξύλο λεύκας
69 × 155 εκ.
Musée du Louvre, Département des Peintures
MI 529 — Campana 251
Σε μακροχρόνιο δανεισμό: Musée du Petit Palais, Avignon