Collection

1450 NAXOS ET KOUPHONISIA

ΝΑΞΟΣ ΚΑΙ ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΑ (;) — 1475–1500

Cristoforo Buondelmonti — Liber Insularum Archipelagi

Σπάνια χειρόγραφη απεικόνιση της Νάξου και πιθανώς των Κουφονησίων, από αντίγραφο του περίφημου Liber Insularum Archipelagi του Φλωρεντινού περιηγητή και ουμανιστή Cristoforo Buondelmonti.

Το συγκεκριμένο χειρόγραφο δημιουργήθηκε στην Ιταλία κατά το τελευταίο τέταρτο του 15ου αιώνα (1475–1500), πιθανώς σε γενοβέζικο περιβάλλον, και αποτελεί μία από τις σωζόμενες παραδόσεις του πρωτοποριακού «Βιβλίου των Νησιών» που είχε συνθέσει ο Buondelmonti μετά τις περιηγήσεις του στο Αιγαίο.

Στο folio 21v δεσπόζει η σχηματική παράσταση της Νάξου. Οχυρωμένοι οικισμοί, κτίσματα και στοιχεία του φυσικού τοπίου αποδίδονται όχι με τη γεωμετρική ακρίβεια ενός σύγχρονου χάρτη, αλλά σύμφωνα με τη μεσαιωνική και πρώιμη αναγεννησιακή αντίληψη του νησιωτικού χώρου. Στο κάτω μέρος του ίδιου φύλλου απεικονίζονται δύο επιμήκεις νησίδες, τις οποίες η Bibliothèque nationale de France ταυτίζει, με επιφύλαξη, με τα Κουφονήσια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κόκκινες επιγραφές με αραβικούς χαρακτήρες, οι οποίες προστέθηκαν σε μεταγενέστερη περίοδο και συνδέονται με την οθωμανική χρήση του χειρογράφου. Η παρουσία τους μετατρέπει το φύλλο σε μαρτυρία όχι μόνο της δυτικής χαρτογραφίας του Αιγαίου αλλά και της μεταγενέστερης κυκλοφορίας και χρήσης του έργου στον ανατολικό μεσογειακό κόσμο.

Το χειρόγραφο ανήκε αργότερα στον σημαντικό Γάλλο ανατολιστή Charles Schefer (1820–1898), ο οποίος πιθανώς το απέκτησε στην Κωνσταντινούπολη. Μετά τον θάνατό του αγοράστηκε από τη Bibliothèque nationale de France στις 13 Μαρτίου 1899 και σήμερα φυλάσσεται στο Département des Manuscrits με τον κωδικό NAL 2383.

Cristoforo Buondelmonti, Liber Insularum Archipelagi.
Naxos — Kouphonisia (πιθανή ταύτιση).
Ιταλία, 1475–1500, πιθανώς γενοβέζικης προέλευσης.
Χαρτί, 405 × 277 mm, fol. 21v.
Bibliothèque nationale de France, Département des Manuscrits, NAL 2383.
Πρώην συλλογή Charles Schefer.