Collection

1534 NAXOS (NIXIA)

1534 — NAXOS (NIXIA)

Benedetto Bordone — Isolario

Η Νάξος, με την ονομασία Nixia, σε μία από τις σημαντικότερες πρώιμες έντυπες απεικονίσεις του νησιού.

Η ξυλογραφία προέρχεται από το περίφημο Isolario του Ιταλού χαρτογράφου και μικρογράφου Benedetto Bordone, ένα από τα σημαντικότερα «βιβλία νήσων» της Αναγέννησης. Το έργο πρωτοεκδόθηκε στη Βενετία το 1528 και γνώρισε διαδοχικές εκδόσεις το 1534, 1547 και 1565.

Τα isolarii δεν αποτελούσαν απλώς συλλογές χαρτών. Συνδύαζαν γεωγραφικές απεικονίσεις με πληροφορίες για τα αρχαία και σύγχρονα ονόματα των νησιών, την ιστορία, τους μύθους, τη γεωγραφία και τον τρόπο ζωής των κατοίκων τους. Αποτελούν χαρακτηριστικό προϊόν της βενετικής χαρτογραφικής και εκδοτικής παράδοσης του 15ου και 16ου αιώνα.

Στον χάρτη του Bordone η Νάξος εμφανίζεται ως Nixia, ονομασία που απαντά συχνά στις δυτικές πηγές της εποχής. Η απεικόνιση δεν επιδιώκει τη γεωμετρική ακρίβεια των νεότερων χαρτών. Πρόκειται περισσότερο για μια σχηματική «προσωπογραφία» του νησιού, σχεδιασμένη ώστε ο αναγνώστης να αναγνωρίζει οικισμούς, το ανάγλυφο, εκκλησίες και άλλα χαρακτηριστικά του τόπου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τοπωνυμικές ενδείξεις που διακρίνονται επάνω στη Νάξο, όπως Nixia, Apollona, Aperato και άλλες ονομασίες, οι οποίες αποτελούν πολύτιμη μαρτυρία για τον τρόπο με τον οποίο η Νάξος και η γεωγραφία της μεταφέρονταν στη δυτικοευρωπαϊκή χαρτογραφία των αρχών του 16ου αιώνα.

Ο χάρτης δεν κυκλοφόρησε αυτόνομα. Στο ίδιο φύλλο παρουσιάζονται και άλλα νησιά των Κυκλάδων, ενώ στην πίσω όψη υπάρχουν απεικονίσεις μικρότερων νησιών, μεταξύ των οποίων η Φολέγανδρος, η Σίκινος, η Δονούσα, η Σχοινούσα, η Ηρακλειά και η Κέρος.

Η πρώτη μήτρα της ξυλογραφίας δημιουργήθηκε για την έκδοση του 1528 και χρησιμοποιήθηκε ξανά στις μεταγενέστερες εκδόσεις. Επομένως η εικόνα της Νάξου που βλέπουμε στο αντίτυπο του 1534 ουσιαστικά αποτυπώνει μια χαρτογραφική παράδοση που είχε ήδη τυπωθεί έξι χρόνια νωρίτερα.

Έκδοση: Βενετία, 1534
Χαρτογράφος: Benedetto Bordone
Έργο: Isolario / Libro de tutte l’isole del mondo
Τεχνική: Ξυλογραφία
Ονομασία της Νάξου στον χάρτη: Nixia