Collection

1900 ΝΑΞΙΑΚΟ ΚΕΝΤΗΜΑ

Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού από τη Νάξο – 19ος αιώνας

Ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό δείγμα της νεότερης κεντητικής παράδοσης της Νάξου φυλάσσεται σήμερα στο Cleveland Museum of Art⁠. Πρόκειται για το «Fragment of a Bed Curtain» (Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού), το οποίο το μουσείο αποδίδει συγκεκριμένα στη Νάξο των Κυκλάδων και χρονολογεί στον 19ο αιώνα.

Το σωζόμενο τμήμα είναι αρκετά μεγάλο, με διαστάσεις 111,8 × 45,1 εκ., και είναι κατασκευασμένο με μεταξωτό κέντημα επάνω σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης. Η επιμήκης μορφή του συνδέεται με την αρχική του χρήση ως τμήμα υφασμάτινου παραπετάσματος κρεβατιού.

Η διακόσμηση αναπτύσσεται κατακόρυφα σε πέντε σειρές επαναλαμβανόμενων γεωμετρικών μοτίβων. Βασικό στοιχείο της σύνθεσης είναι ο ρόμβος, στο εσωτερικό του οποίου σχηματίζονται μικρότερα τετράγωνα, ενώ περιμετρικά αναπτύσσονται γωνιώδεις και ακτινωτές μορφές. Η αυστηρή συμμετρία και η συνεχής επανάληψη δημιουργούν ένα ιδιαίτερα πυκνό και ρυθμικό διακοσμητικό σύνολο.

Εντυπωσιακή είναι και η χρωματική διαβάθμιση του μεταξωτού νήματος: στο επάνω μέρος επικρατούν θερμότερες κεραμιδί και πορτοκαλοκόκκινες αποχρώσεις, οι οποίες σταδιακά μετατρέπονται σε βαθύτερους ερυθρούς και βυσσινί τόνους προς το κάτω τμήμα του υφάσματος.

Το έργο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν εξεταστεί μαζί με τα υπόλοιπα κεντήματα που το Cleveland Museum of Art αποδίδει στη Νάξο. Στη συλλογή του μουσείου σώζονται αντικείμενα από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα, μεταξύ των οποίων παραπετάσματα κρεβατιών, καλύμματα μαξιλαριών και αποσπασματικά κεντήματα. Η ομάδα αυτή προσφέρει σημαντικό υλικό για τη μελέτη της εξέλιξης της ναξιακής κεντητικής σε διάστημα περίπου δύο αιώνων.

Το συγκεκριμένο αντικείμενο αποκτήθηκε από το Cleveland Museum of Art το 1926, με πόρους του J. H. Wade Fund, και φέρει αριθμό εισαγωγής 1926.216.

Ιδιαίτερη αξία έχει επίσης το γεγονός ότι η ψηφιακή εικόνα του έργου διατίθεται από το μουσείο στο πλαίσιο της πολιτικής Open Access: το Cleveland Museum of Art δηλώνει ότι η εικόνα μπορεί να αντιγραφεί, να τροποποιηθεί και να διανεμηθεί χωρίς προηγούμενη άδεια.

Στοιχεία αντικειμένου

Τίτλος: Fragment of a Bed Curtain – Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού
Προέλευση: Νάξος, Κυκλάδες, Ελλάδα
Χρονολόγηση: 19ος αιώνας
Υλικό / τεχνική: Μεταξωτό κέντημα σε λινό ύφασμα απλής ύφανσης
Διαστάσεις: 111,8 × 45,1 εκ.
Συλλογή: Cleveland Museum of Art
Αριθμός αντικειμένου: 1926.216
Τρόπος απόκτησης: Αγορά από το J. H. Wade Fund
Έτος απόκτησης: 1926
Δικαιώματα εικόνας: Open Access.

Λεζάντα για τη φωτογραφία:
Τμήμα παραπετάσματος κρεβατιού, Νάξος, 19ος αιώνας. Μεταξωτό κέντημα σε λινό, 111,8 × 45,1 εκ. Cleveland Museum of Art, αρ. 1926.216, Purchase from the J. H. Wade Fund.