Collection

2008 Παναγία Καρδιώτισσα (Κυριώτισσα)

Ιάκωβος Α. Ναυπλιώτης-Σαραντηνός – «Παναγία Καρδιώτισσα (Κυριώτισσα)» (2008)

Σπάνιο ανάτυπο τοπικής ιστορίας της Νάξου

Η μελέτη του δικηγόρου και ιστορικού ερευνητή Ιάκωβου Α. Ναυπλιώτη-Σαραντηνού, με τίτλο «Παναγία Καρδιώτισσα (Κυριώτισσα) – Ιστορικά στοιχεία από την Αγία Παρασκευή Νιο-Χωρίου Πόλεως Νάξου», αποτελεί ιδιαίτερη συμβολή στην έρευνα της εκκλησιαστικής και κοινωνικής ιστορίας της Χώρας Νάξου.

Η συγκεκριμένη έκδοση κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 2008 ως αυτοτελές ανάτυπο από τον τιμητικό τόμο «Αγαθοεργίη. Τιμητικός τόμος για τον Επίσκοπο Κυανέων Χρυσόστομο Μαυρογιαννόπουλο». Ο μεγάλος αυτός συλλογικός τόμος εκδόθηκε από τον Σύλλογο Δαμαριώνα Νάξου, με επιμέλεια του Ιωάννη Κ. Προμπονά, και περιλαμβάνει σειρά επιστημονικών μελετών σχετικών με τη Νάξο, την ιστορία και τον πολιτισμό της.

Ο Ναυπλιώτης-Σαραντηνός επικεντρώνεται στην Παναγία Καρδιώτισσα ή Κυριώτισσα και στην Αγία Παρασκευή του Νιο-Χωρίου της Χώρας Νάξου, χρησιμοποιώντας ιστορικές μαρτυρίες, επιγραφικά και αρχαιολογικά κατάλοιπα, αλλά κυρίως αρχειακά τεκμήρια. Μέσα από αυτά ανασυνθέτει όχι μόνο την ιστορία των ναών αλλά και πρόσωπα και οικογένειες της ναξιακής κοινωνίας προηγούμενων αιώνων.

Ιδιαίτερη αξία της μελέτης αποτελεί η αξιοποίηση πηγών όπως οι φορολογικοί κατάλογοι της Νάξου του 18ου αιώνα, προικοσύμφωνα και άλλα δικαιοπρακτικά έγγραφα, καθώς και υλικό από το Αρχείο της Καθολικής Αρχιεπισκοπής Νάξου. Έτσι, η ιστορία ενός θρησκευτικού μνημείου συνδέεται με τη γενεαλογία, τις οικογενειακές σχέσεις, την περιουσία και την κοινωνική οργάνωση της παλαιάς Χώρας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αναφορά στον Αντώνη Σπυρίδου Χατζή, ο οποίος εντοπίζεται στον φορολογικό κατάλογο των κατοίκων της Νάξου του 1757, αλλά και σε προικοσύμφωνο του 1747 από το Αρχείο της Καθολικής Αρχιεπισκοπής Νάξου. Ο συγγραφέας παρακολουθεί στη συνέχεια τα μέλη και τους απογόνους της οικογένειας, δείχνοντας με ποιον τρόπο οι αρχειακές πηγές μπορούν να αποκαταστήσουν οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις που διαφορετικά θα είχαν χαθεί.

Η μελέτη συνοδεύεται επίσης από φωτογραφικό και επιγραφικό υλικό. Μεταξύ των τεκμηρίων παρουσιάζεται τμήμα επιτύμβιας πλάκας από το δάπεδο της εκκλησίας, όπου διακρίνεται ιχθύς της χειρολαβής, καθώς και άλλα κατάλοιπα που ο συγγραφέας εντάσσει στην ιστορική εξέταση του χώρου.

Πέρα από την καθαρά εκκλησιαστική ιστορία, η «Παναγία Καρδιώτισσα (Κυριώτισσα)» έχει ιδιαίτερη σημασία ως εργασία μικροϊστορίας της Νάξου. Μέσα από έναν συγκεκριμένο ναό και τη γειτονιά που τον περιβάλλει αναδύονται πρόσωπα, οικογένειες και σχέσεις μεταξύ της ορθόδοξης και της καθολικής κοινότητας της Χώρας, προσφέροντας πολύτιμο υλικό για τη μελέτη της κοινωνίας της Νάξου κατά τους προηγούμενους αιώνες.

Στοιχεία έκδοσης

Συγγραφέας: Ιάκωβος Α. Ναυπλιώτης-Σαραντηνός
Ιδιότητα: Δικηγόρος – Ιστορικός Ερευνητής
Τίτλος: Παναγία Καρδιώτισσα (Κυριώτισσα) – Ιστορικά στοιχεία από την Αγία Παρασκευή Νιο-Χωρίου Πόλεως Νάξου
Τύπος έκδοσης: Ανάτυπο
Αρχική δημοσίευση: Αγαθοεργίη – Τιμητικός τόμος για τον Επίσκοπο Κυανέων Χρυσόστομο Μαυρογιαννόπουλο
Τόπος – έτος: Αθήνα, 2008
Έκδοση αρχικού τόμου: Σύλλογος Δαμαριώνα Νάξου
ISBN αρχικού τόμου: 978-960-6764-04-6.